وقتی درباره میوههای استوایی صحبت میکنیم، بیشتر افراد به یاد انبه، آناناس، موز و نارگیل میافتند. این میوهها شناختهشدهترین اعضای این خانواده هستند، اما تنوع میوههایی که در مناطق گرم و مرطوب جهان رشد میکنند بسیار بیشتر است.
میوههایی مانند رامبوتان با پوست پرزدار، منگوستین با گوشت سفید و لطیف، دوریان با بوی تند، پیتایا با پوست صورتی و حتی میوهای که مزه ترش را برای مدتی شیرین میکند، فقط چند نمونه از این تنوع هستند.
فهرست مطالب
- میوههای استوایی معروف و پرطرفدار
- میوههای رنگارنگ و ترشوشیرین استوایی
- میوههای گرمسیری معروف جنوب و شرق آسیا
- میوههای استوایی با بافت نرم و طعم شیرین
- میوههایی که بیشتر در غذا و نوشیدنی استفاده میشوند
- عجیبترین میوههای استوایی
- خواص میوههای استوایی چیست؟
- چطور میوه استوایی رسیده انتخاب کنیم؟
- روش شستن و آماده کردن میوههای استوایی
- چه کسانی باید در مصرف میوههای استوایی احتیاط کنند؟
- آیا میوههای استوایی در ایران پیدا میشوند؟
- در پایان؛ کدام میوه استوایی را امتحان کنیم؟
در این راهنما با نام، ظاهر، طعم و روش خوردن ۳۰ میوه گرمسیری و استوایی آشنا میشویم. توضیحات هر میوه عمداً کوتاه نگه داشته شدهاند تا این صفحه نقش مقاله پیلار را داشته باشد. برای بررسی کامل خواص، ارزش غذایی، روش پوست گرفتن، شرایط نگهداری و عوارض احتمالی هر میوه میتوان یک مقاله جداگانه منتشر کرد.
میوه استوایی چیست؟
میوه استوایی به میوهای گفته میشود که گیاه آن برای رشد طبیعی به آبوهوای گرم نیاز دارد و معمولاً تحمل کمی در برابر یخبندان دارد. بسیاری از این میوهها در نواحی نزدیک خط استوا، جنوب و جنوبشرق آسیا، آمریکای مرکزی و جنوبی، آفریقا و جزایر اقیانوس آرام رشد میکنند.
در کاربرد روزمره فارسی، عبارتهای میوه استوایی و میوه گرمسیری تقریباً به یک معنا استفاده میشوند. در منابع کشاورزی، میوههای گرمسیری و نیمهگرمسیری گاهی در یک گروه بررسی میشوند؛ به همین دلیل میوههایی مانند آووکادو، لیچی و چریمویا نیز معمولاً در فهرست میوههای استوایی دیده میشوند. دانشگاه فلوریدا نیز محصولاتی مانند انبه، آووکادو، گواوا، پاپایا، کارامبولا، جکفروت و جابوتیکابا را در راهنمای میوههای گرمسیری و نیمهگرمسیری خود قرار داده است.
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد در گزارش بازار میوههای گرمسیری، انبه، آناناس، آووکادو و پاپایا را چهار محصول عمده این بازار معرفی میکند. میوههایی مانند لیچی، رامبوتان، دوریان، منگوستین، گواوا و پشنفروت نیز در گروه میوههای گرمسیری خاص یا کمتر تجاری قرار میگیرند.
لیست میوههای استوایی در یک نگاه
| نام فارسی | نام انگلیسی | طعم کلی | روش معمول مصرف |
|---|---|---|---|
| انبه | Mango | شیرین و معطر | تازه، اسموتی، سالاد |
| آناناس | Pineapple | شیرین و ترش | تازه، آبمیوه، پختوپز |
| پاپایا | Papaya | ملایم و شیرین | تازه، سالاد، اسموتی |
| موز | Banana | شیرین و نرم | تازه، دسر، اسموتی |
| نارگیل | Coconut | ملایم و آجیلی | آب نارگیل، گوشت تازه، شیر نارگیل |
| آووکادو | Avocado | خامهای و کمشیرین | سالاد، ساندویچ، گواکاموله |
| میوه اژدها | Dragon Fruit | ملایم و کمی شیرین | تازه، سالاد، اسموتی |
| پشنفروت | Passion Fruit | ترش و معطر | تازه، نوشیدنی، دسر |
| گواوا | Guava | شیرین و معطر | تازه، آبمیوه، مربا |
| استارفروت | Star Fruit | شیرین و ترش | تازه، سالاد، تزئین |
| لیچی | Lychee | شیرین و آبدار | تازه، کمپوت، نوشیدنی |
| رامبوتان | Rambutan | شیرین و ملایم | تازه |
| لونگان | Longan | شیرین و آبدار | تازه، خشکشده |
| منگوستین | Mangosteen | شیرین و کمی ترش | تازه |
| دوریان | Durian | شیرین، خامهای و بسیار معطر | تازه، دسر |
| جکفروت | Jackfruit | شیرین یا نشاستهای | تازه، خوراک، دسر |
| ساپادیلا | Sapodilla | بسیار شیرین و کاراملی | تازه |
| مامی ساپوت | Mamey Sapote | شیرین و خامهای | تازه، اسموتی |
| سیب شکری | Sugar Apple | شیرین و کرمی | تازه |
| سورسوپ | Soursop | شیرین و ترش | تازه، آبمیوه |
| تمر هندی | Tamarind | ترش تا شیرین | سس، نوشیدنی، غذا |
| بردفروت | Breadfruit | نشاستهای و ملایم | پخته، سرخشده، تنوری |
| سالاک | Snake Fruit | شیرین و ترش، ترد | تازه |
| لانگسات | Langsat | شیرین و کمی ترش | تازه |
| آسرولا | Acerola | ترش و میوهای | تازه، آبمیوه |
| جابوتیکابا | Jabuticaba | شبیه انگور | تازه، مربا، نوشیدنی |
| میوه کاکائو | Cacao Fruit | شیرین و کمی ترش | پالپ تازه، فرآوری دانه |
| میوه معجزهگر | Miracle Fruit | ملایم | تازه |
| کیوانو | Kiwano | ملایم و کمی ترش | تازه، سالاد، نوشیدنی |
| سیب مومی | Wax Apple | ترد، آبدار و ملایم | تازه، سالاد |
طعم میوهها ممکن است با توجه به رقم، میزان رسیدگی، محل کشت و روش نگهداری تفاوت داشته باشد. برای نمونه، منابع آموزشی دانشگاه فلوریدا گواوا را شیرین و معطر، لیچی را شیرین و آبدار، پشنفروت را ترش و گرمسیری و پاپایا را میوهای نرم با شیرینی ملایم توصیف میکنند.
میوههای استوایی معروف و پرطرفدار
۱. انبه؛ Mango

انبه یا Mango یکی از معروفترین میوههای گرمسیری جهان است. پوست آن بسته به نوع میتواند سبز، زرد، نارنجی یا قرمز باشد و گوشت رسیده آن معمولاً زرد یا نارنجی، نرم، آبدار و معطر است.
در مرکز انبه یک هسته بزرگ و تخت قرار دارد. انبه رسیده معمولاً بهصورت تازه، در سالاد میوه، اسموتی و دسر استفاده میشود. انبه نارس نیز در بعضی کشورها با نمک، ادویه یا به شکل ترشی مصرف میشود.
درخت انبه بیشتر با مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری آسیا ارتباط دارد و امروزه در بسیاری از مناطق گرم جهان کشت میشود.
۲. آناناس؛ Pineapple

آناناس پوستی زبر، تاجی از برگهای سبز و گوشتی زردرنگ دارد. طعم آن ترکیبی از شیرینی و ترشی است و میزان اسیدی بودنش با رقم و رسیدگی میوه تغییر میکند.
این میوه را میتوان تازه خورد، به سالاد و دسر اضافه کرد یا در تهیه نوشیدنی، سس و بعضی غذاها به کار برد. آناناس کنسروی معمولاً نرمتر و شیرینتر است، اما ممکن است همراه شربت یا شکر افزوده عرضه شود.
آناناس یکی از مهمترین میوههای کشتشده مناطق گرمسیری است و در بسیاری از نقاط بدون یخبندان جهان تولید میشود.
۳. پاپایا؛ Papaya

پاپایای رسیده معمولاً پوستی زرد یا نارنجی و گوشتی نارنجیرنگ دارد. در مرکز آن تعداد زیادی دانه سیاه و گرد دیده میشود که پیش از مصرف گوشت میوه خارج میشوند.
طعم پاپایا نسبت به انبه ملایمتر است و بافتی نرم و کرهای دارد. میتوان آن را با قاشق خورد، به سالاد میوه اضافه کرد یا در اسموتی استفاده کرد. پاپایای نارس نیز در بعضی غذاهای آسیایی به شکل پخته یا رندهشده مصرف میشود.
پاپایا گیاهی مناطق گرمسیری است و میوههای آن از نظر اندازه، شکل و رنگ تفاوت زیادی دارند.
۴. موز؛ Banana

موز یکی از در دسترسترین میوههای گرمسیری است و برخلاف بسیاری از میوههای این فهرست، برای مصرف آن به چاقو یا ابزار خاصی نیاز نیست.
موز رسیده بافتی نرم و شیرین دارد و میتوان آن را تازه، همراه غلات صبحانه، در کیک، اسموتی و دسر استفاده کرد. برخی انواع موز که با نام پلنتین شناخته میشوند، نشاسته بیشتری دارند و معمولاً پیش از مصرف پخته یا سرخ میشوند.
گیاه موز یک گیاه علفی بزرگ گرمسیری است، نه درخت چوبی واقعی. انواع موز در بسیاری از مناطق گرم جهان کشت میشوند.
۵. نارگیل؛ Coconut

نارگیل را میتوان در مراحل مختلف رسیدگی مصرف کرد. نارگیل جوان معمولاً آب بیشتر و گوشتی نرمتر دارد، درحالیکه گوشت نارگیل رسیده ضخیمتر، سفتتر و چربتر است.
آب نارگیل مستقیماً از داخل میوه به دست میآید، اما شیر نارگیل از مخلوط کردن یا فشردن گوشت نارگیل با آب تهیه میشود. این دو محصول یکسان نیستند.
گوشت نارگیل به شکل تازه، خشکشده، رندهشده یا در دسر و غذا استفاده میشود. روغن نارگیل نیز از بخش گوشتی آن به دست میآید.
۶. آووکادو؛ Avocado

آووکادو برخلاف بیشتر میوهها شیرینی زیادی ندارد. گوشت رسیده آن نرم، چرب و خامهای است و بیشتر در غذاهای شور استفاده میشود.
برای مصرف، میوه را از وسط برش میدهند، هسته بزرگ آن را خارج میکنند و گوشت را با قاشق برمیدارند. آووکادو در سالاد، نان تست، ساندویچ، سس و گواکاموله کاربرد دارد.
بعضی ارقام آووکادو برای مناطق گرمسیری و برخی برای آبوهوای نیمهگرمسیری مناسباند. این میوه در گزارشهای بازار FAO نیز یکی از میوههای عمده گرمسیری محسوب میشود.
میوههای رنگارنگ و ترشوشیرین استوایی
۷. میوه اژدها یا پیتایا؛ Dragon Fruit

میوه اژدها ظاهری بسیار متفاوت دارد. پوست آن معمولاً صورتی یا زرد و دارای زائدههای برگمانند است. گوشت داخل میوه میتواند سفید، صورتی یا قرمز باشد و تعداد زیادی دانه سیاه کوچک دارد.
طعم پیتایا معمولاً ملایم و کمی شیرین است. برای خوردن، میوه را از وسط نصف میکنند و گوشت آن را با قاشق بیرون میآورند. این میوه در سالاد، اسموتی و کاسههای میوه نیز استفاده میشود.
پیتایا میوه کاکتوس گرمسیری است و بهدلیل ظاهر رنگارنگش در تزئین دسرها محبوبیت زیادی دارد.
۸. پشنفروت؛ Passion Fruit

پشنفروت میوهای کوچک با پوست بنفش، زرد یا قرمز است. داخل آن پالپی زرد یا نارنجی، آبدار و پر از دانههای خوراکی دیده میشود.
طعم این میوه معمولاً ترش، شیرین و بسیار معطر است. میتوان آن را از وسط نصف کرد و پالپ را با قاشق خورد یا به نوشیدنی، ماست، دسر و سس اضافه کرد.
چروک شدن پوست برخی انواع پشنفروت میتواند نشانه رسیدگی باشد و لزوماً به معنای خراب شدن میوه نیست. دانشگاه فلوریدا پالپ آن را نارنجی، آبدار، شیرین و حاوی دانه توصیف میکند.
۹. گواوا؛ Guava

گواوا میتواند گرد، بیضی یا شبیه گلابی باشد. پوست آن معمولاً سبز یا زرد است و گوشت میوه بسته به رقم، سفید، صورتی یا قرمز دیده میشود.
بافت گواوا ممکن است نرم یا کمی دانهدار باشد و دانههای کوچک و نسبتاً سفتی در مرکز آن وجود دارند. گواوا بهصورت تازه، آبمیوه، پوره، ژله و مربا مصرف میشود.
گواوا در مناطق گرمسیری رشد میکند و بهدلیل عطر مشخصش بهراحتی از بسیاری از میوهها قابل تشخیص است.
۱۰. استارفروت یا میوه ستارهای؛ Star Fruit

استارفروت میوهای کشیده با چند لبه طولی است. وقتی آن را عرضی برش میدهیم، هر قطعه شکلی شبیه ستاره پیدا میکند.
پوست نازک آن خوراکی است و گوشت میوه بافتی ترد و آبدار دارد. طعم استارفروت بسته به نوع و رسیدگی میتواند شیرین، ترش یا ترکیبی از هر دو باشد.
افراد مبتلا به بیماری کلیوی باید از مصرف استارفروت خودداری کنند؛ زیرا ترکیبات موجود در آن ممکن است در صورت عملکرد ضعیف کلیه در بدن جمع شوند و عوارض جدی مانند گیجی یا تشنج ایجاد کنند.
۱۱. آسرولا؛ Acerola

آسرولا میوهای کوچک، گرد و قرمزرنگ است که ظاهری شبیه گیلاس دارد و با نام گیلاس باربادوس نیز شناخته میشود.
طعم آن معمولاً ترش یا ترشوشیرین است. این میوه بهصورت تازه خورده میشود، اما بهدلیل ماندگاری کوتاه بیشتر در آبمیوه، پوره، پودر و محصولات فرآوریشده دیده میشود.
۱۲. کیوانو یا خربزه شاخدار؛ Kiwano

کیوانو پوستی نارنجی یا زرد با برجستگیهای شاخمانند دارد. داخل میوه، پالپی سبز، ژلهای و پر از دانه دیده میشود.
طعم کیوانو معمولاً ملایم و کمی ترش است و برخی افراد آن را ترکیبی از خیار، لیمو و موز توصیف میکنند. برای مصرف میتوان میوه را نصف کرد و پالپ آن را با قاشق خورد.
کیوانو در سالاد، نوشیدنی و تزئین بشقاب کاربرد دارد، اما معمولاً طعم آن بهاندازه ظاهرش قوی نیست.
میوههای گرمسیری معروف جنوب و شرق آسیا
۱۳. لیچی؛ Lychee

لیچی میوهای کوچک با پوستی صورتی یا قرمز و بافتی برجسته است. پس از جدا کردن پوست، گوشتی سفید، شفاف و آبدار نمایان میشود که یک هسته قهوهای در وسط دارد.
طعم لیچی شیرین، لطیف و کمی گلی است. میتوان آن را تازه خورد یا در کمپوت، دسر و نوشیدنی استفاده کرد.
لیچی، لونگان و رامبوتان از میوههای گرمسیری خاص و مهم در کشاورزی هاوایی و بسیاری از کشورهای آسیایی هستند.
۱۴. رامبوتان؛ Rambutan

رامبوتان از نظر گوشت داخلی به لیچی شباهت دارد، اما پوست آن با زائدههای نرم و مومانند پوشیده شده است. نام این میوه نیز از واژهای مرتبط با مو در زبان مالایی گرفته شده است.
پس از باز کردن پوست، گوشتی سفید و آبدار دیده میشود که دور یک هسته قرار دارد. طعم آن معمولاً شیرین و ملایم است.
رامبوتان بهتر است تازه مصرف شود. هنگام خوردن باید مراقب بود بخشهایی از پوسته نازک اطراف هسته همراه گوشت جدا نشوند.
۱۵. لونگان؛ Longan

لونگان میوهای کوچک با پوستی نازک و قهوهای است. گوشت سفید و شفاف آن یک هسته تیره و گرد را احاطه کرده و به همین دلیل گاهی «چشم اژدها» نامیده میشود.
طعم لونگان شیرین و آبدار است، اما عطر آن معمولاً از لیچی ملایمتر است. این میوه تازه، خشکشده یا در بعضی دسرهای آسیایی استفاده میشود.
منابع کشاورزی دانشگاه فلوریدا لونگان را میوهای شیرین با پوستی طلایی ـ قهوهای معرفی میکنند.
۱۶. منگوستین؛ Mangosteen

منگوستین پوستی ضخیم و بنفش دارد و داخل آن چند بخش سفیدرنگ و نرم دیده میشود. تعداد برجستگیهای انتهای میوه معمولاً با تعداد بخشهای داخلی ارتباط دارد.
گوشت منگوستین شیرین، لطیف و کمی ترش است. فقط قسمت سفید داخل میوه مصرف میشود و پوست ضخیم آن خوراکی نیست.
با وجود شباهت نام، منگوستین ارتباط نزدیک گیاهشناسی با انبه ندارد. این میوه در مناطق گرم و مرطوب جنوبشرق آسیا رشد میکند.
۱۷. دوریان؛ Durian

دوریان میوهای بزرگ با پوستی سخت و تیغدار است. گوشت داخلی آن نرم، خامهای و زرد یا کرمرنگ است و بویی بسیار قوی دارد.
طعم دوریان برای همه یکسان تجربه نمیشود. بعضی افراد آن را شیرین، خامهای و شبیه کاستارد میدانند و بعضی دیگر با عطر تند آن ارتباط برقرار نمیکنند.
دوریان تازه، منجمد یا در بستنی، شیرینی و دسر استفاده میشود. بهدلیل پوسته تیغدار و وزن زیاد، باز کردن آن باید با احتیاط انجام شود.
۱۸. جکفروت؛ Jackfruit

جکفروت یکی از بزرگترین میوههایی است که روی درخت رشد میکند. پوست آن سبز یا زرد و برجسته است و داخل آن تعداد زیادی بخش گوشتی زردرنگ دیده میشود.
جکفروت رسیده شیرین و معطر است و طعم آن گاهی به ترکیبی از موز و آناناس تشبیه میشود. میوه نارس بافتی رشتهای و خنثیتر دارد و در غذاهای شور و جایگزینهای گیاهی گوشت استفاده میشود.
پوست و بخشهای داخلی جکفروت شیره چسبناکی دارند. چرب کردن چاقو و دستکش میتواند تمیز کردن آن را آسانتر کند. دانههای جکفروت نیز پس از پخت قابل مصرفاند.
۱۹. سالاک یا میوه مار؛ Snake Fruit

سالاک پوستی قهوهای، براق و فلسمانند دارد و به همین دلیل به آن میوه مار گفته میشود. پوست میوه نسبتاً نازک است و با دست جدا میشود.
گوشت داخل سالاک معمولاً به چند بخش تقسیم شده و بافتی ترد دارد. طعم آن بسته به نوع میتواند شیرین، ترش یا کمی گس باشد.
سالاک بیشتر در اندونزی و دیگر مناطق جنوبشرق آسیا شناخته میشود. گونه گیاهی آن در محدودههایی از جنوبشرق آسیا بومی است.
۲۰. لانگسات یا دوکو؛ Langsat

لانگسات میوهای کوچک با پوست زرد یا قهوهای روشن است. داخل آن چند بخش سفید و شفاف وجود دارد که ظاهری شبیه حبههای سیر دارند.
طعم لانگسات معمولاً شیرین و کمی ترش است. نوع دوکو اغلب شیرینتر و پوست آن ضخیمتر است. بعضی بخشهای میوه ممکن است هستهای تلخ داشته باشند و نباید جویده شوند.
دانشگاه هاوایی لانگسات، دوکو و لانگکونگ را انواع نزدیک از یک گروه معرفی میکند و گوشت آنها را سفید و شفاف توصیف میکند.
۲۱. سیب مومی؛ Wax Apple

سیب مومی میوهای زنگولهایشکل با پوست صاف و براق است. رنگ آن میتواند سبز، سفید، صورتی یا قرمز باشد.
بافت این میوه بسیار ترد و آبدار است و طعمی ملایم دارد. سیب مومی بیشتر تازه یا در سالاد مصرف میشود و بهدلیل آب فراوان، میوهای سبک به نظر میرسد.
این میوه در بسیاری از جزایر و کشورهای جنوب و جنوبشرق آسیا کشت میشود.
میوههای استوایی با بافت نرم و طعم شیرین
۲۲. ساپادیلا؛ Sapodilla

ساپادیلا پوستی قهوهای و زبر دارد و از بیرون تا حدی شبیه سیبزمینی یا کیوی دیده میشود. گوشت رسیده آن قهوهای روشن، نرم و بسیار شیرین است.
طعم ساپادیلا معمولاً به شکر قهوهای، عسل یا کارامل تشبیه میشود. میوه نارس سفت و گس است و باید تا نرم شدن کامل صبر کرد.
درخت ساپادیلا با مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری سازگار است. شیره طبیعی این درخت در گذشته برای ساخت آدامس استفاده میشد.
۲۳. مامی ساپوت؛ Mamey Sapote

مامی ساپوت میوهای نسبتاً بزرگ با پوستی قهوهای و ضخیم است. گوشت داخل آن میتواند نارنجی، قرمز یا صورتی تیره باشد و معمولاً یک هسته بزرگ و براق دارد.
بافت مامی ساپوت نرم و خامهای است و طعم آن شیرین و کمی شبیه بادام یا سیبزمینی شیرین توصیف میشود. این میوه بهصورت تازه، در میلکشیک، بستنی و اسموتی استفاده میشود.
دانشگاه فلوریدا گوشت این میوه را نرم، کمفیبر و دارای طعمی شیرین و بادامی معرفی میکند.
۲۴. سیب شکری؛ Sugar Apple

سیب شکری پوستی سبز یا بنفش با بخشهای برجسته دارد. با رسیدن میوه، این بخشها کمی از یکدیگر فاصله میگیرند و میوه نرم میشود.
گوشت داخل آن سفید، بسیار شیرین و خامهای است و تعداد زیادی هسته سیاه دارد. گوشت میوه خوراکی است، اما هستهها نباید خورده یا خرد شوند.
سیب شکری بومی مناطق گرمسیری قاره آمریکا شناخته میشود و معمولاً بهصورت تازه و بهعنوان میوه دسر مصرف میشود.
۲۵. سورسوپ یا گراویولا؛ Soursop

سورسوپ میوهای سبز، نسبتاً بزرگ و دارای برجستگیهای نرم روی پوست است. گوشت آن سفید، آبدار و کمی رشتهای است.
طعم سورسوپ ترکیبی از شیرینی و ترشی دارد و گاهی به آناناس، توتفرنگی یا مرکبات تشبیه میشود. میوه رسیده را میتوان تازه خورد یا در آبمیوه، بستنی و اسموتی استفاده کرد.
هستههای سیاه سورسوپ خوراکی نیستند و باید هنگام آمادهسازی جدا شوند. درباره خواص درمانی گراویولا ادعاهای زیادی در اینترنت منتشر شده است، اما این میوه جایگزین درمان پزشکی یا دارو نیست.
میوههایی که بیشتر در غذا و نوشیدنی استفاده میشوند
۲۶. تمر هندی؛ Tamarind

تمر هندی داخل غلافی قهوهای و شکننده رشد میکند. زیر پوست غلاف، پالپی چسبناک و قهوهای وجود دارد که چند هسته را احاطه کرده است.
تمر هندی نارس معمولاً بسیار ترش است، اما با رسیدن میتواند شیرینتر شود. پالپ آن در تهیه سس، نوشیدنی، خورش، چاشنی، آبنبات و بعضی غذاهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتین استفاده میشود.
محصولات آماده تمر هندی ممکن است همراه شکر، نمک یا افزودنیهای دیگر باشند؛ بنابراین بهتر است برچسب مواد تشکیلدهنده بررسی شود.
۲۷. بردفروت یا میوه نان؛ Breadfruit

بردفروت میوهای سبز و گرد با سطحی برجسته است. برخلاف بیشتر میوههای این فهرست، نوع نارس و رسیده آن معمولاً به شکل پخته مصرف میشود.
بافت بردفروت پخته نشاستهای و تا حدی شبیه سیبزمینی، نان یا کدو است. میتوان آن را آبپز، تنوری، سرخ یا پوره کرد.
میوه نان قرنها یکی از غذاهای اصلی در بسیاری از جزایر اقیانوس آرام بوده و بیشتر نقش یک ماده غذایی نشاستهای را دارد تا یک میوه شیرین.
۲۸. میوه کاکائو؛ Cacao Fruit

کاکائو روی تنه و شاخههای اصلی درخت رشد میکند و میوهای بیضیشکل با پوستی ضخیم دارد. داخل هر میوه تعدادی دانه وجود دارد که با پالپی سفید، نرم و شیرین پوشیده شدهاند.
پالپ تازه کاکائو طعمی میوهای و ترشوشیرین دارد و با طعم شکلات تفاوت زیادی دارد. شکلات از دانههایی تهیه میشود که پس از خارج شدن از میوه، تخمیر، خشک و فرآوری شدهاند.
عجیبترین میوههای استوایی
۲۹. جابوتیکابا؛ Jabuticaba

جابوتیکابا میوهای کوچک، گرد و بنفش تیره است که ظاهر آن به انگور سیاه شباهت دارد. ویژگی عجیب درخت این است که میوهها مستقیماً روی تنه و شاخههای ضخیم رشد میکنند.
گوشت میوه سفید و آبدار است و طعمی شیرین و کمی ترش دارد. جابوتیکابا تازه، در مربا، ژله و نوشیدنی استفاده میشود.
این درخت گرمسیری بیشتر با برزیل و بخشهایی از آمریکای جنوبی شناخته میشود.
۳۰. میوه معجزهگر؛ Miracle Fruit

میوه معجزهگر توتی کوچک و قرمزرنگ است که خودش طعم بسیار شیرینی ندارد. ویژگی خاص آن پروتئینی به نام میراکولین است.
میراکولین برای مدتی کوتاه نحوه احساس طعم ترش را تغییر میدهد. بعد از خوردن این میوه، موادی مانند لیمو ممکن است شیرینتر از حالت عادی احساس شوند. این اثر موقتی است و به معنی تبدیل واقعی اسید به قند نیست.
میوه معجزهگر بومی مناطق گرمسیری غرب آفریقاست و برای رشد به شرایط گرمسیری یا نیمهگرمسیری نیاز دارد.
خواص میوههای استوایی چیست؟
تمام میوههای استوایی ارزش غذایی یکسانی ندارند. بعضی از آنها منبع قابلتوجهی از ویتامین C هستند، برخی کاروتنوئیدها یا پتاسیم بیشتری دارند و میوههایی مانند آووکادو و نارگیل چربی بیشتری نسبت به میوههای آبدار دارند.
بهطور کلی، میوهها میتوانند بخشی از فیبر، ویتامینها، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی موردنیاز رژیم غذایی را تأمین کنند. بااینحال، هیچ میوهای بهتنهایی از بیماری جلوگیری نمیکند یا جای یک رژیم غذایی متنوع را نمیگیرد.
مصرف میوه کامل معمولاً نسبت به آبمیوه فیبر بیشتری فراهم میکند و احساس سیری بیشتری ایجاد میکند. میوه خشک، آبمیوه و محصولات کنسروی نیز قابل استفادهاند، اما باید به اندازه وعده و وجود شکر یا شربت افزوده توجه کرد.
آیا میوههای استوایی قند زیادی دارند؟
مقدار قند در همه میوههای استوایی یکسان نیست. موز رسیده، انبه، ساپادیلا و جکفروت رسیده معمولاً شیرینتر از استارفروت، پشنفروت یا گواوا هستند.
افراد مبتلا به دیابت لازم نیست همه میوهها را حذف کنند، اما باید مقدار مصرف، نوع میوه، شکل مصرف و برنامه غذایی کلی خود را در نظر بگیرند. میوه کامل معمولاً بهدلیل داشتن فیبر انتخاب مناسبتری از آبمیوه شیرین یا نوشیدنی میوهای است.
چطور میوه استوایی رسیده انتخاب کنیم؟
نشانه رسیدگی در هر میوه متفاوت است و رنگ بهتنهایی معیار کاملی نیست. برای انتخاب بهتر میتوان این موارد را بررسی کرد:
- میوه نباید بوی تخمیر، ترشی غیرعادی یا کپک بدهد.
- قسمتهای لهشده، نشت مایع و ترکهای عمیق ممکن است نشانه خرابی باشند.
- انبه، آووکادو، پاپایا و ساپادیلا هنگام رسیدن کمی نرم میشوند.
- آناناس رسیده معمولاً عطر مشخصی در قسمت پایین میوه دارد.
- پشنفروت رسیده ممکن است پوست کمی چروکیده داشته باشد.
- رامبوتان و لیچی تازه نباید پوست بسیار خشک و شکننده داشته باشند.
- میوههای از قبل برشخورده باید در یخچال نگهداری شوند.
جزئیات دقیق انتخاب و نگهداری هر میوه بهتر است در مقاله اختصاصی همان میوه توضیح داده شود.
روش شستن و آماده کردن میوههای استوایی
تمام میوهها، حتی میوههایی که پوستشان خورده نمیشود، بهتر است پیش از برش زیر آب روان شسته شوند. آلودگی روی پوست میتواند هنگام بریدن با چاقو به قسمت داخلی منتقل شود.
FDA استفاده از صابون، مایع ظرفشویی، سفیدکننده یا شویندههای تجاری برای شستن میوه را توصیه نمیکند. میوه باید زیر آب روان شسته شود و انواع دارای پوست سفت را میتوان با برس تمیز مخصوص میوه و سبزی پاک کرد.
پس از برش، میوههای تازه باید در ظرف تمیز و داخل یخچال نگهداری شوند. تخته و چاقوی میوه نیز نباید با گوشت خام یا مواد آلوده تماس داشته باشند.
چه کسانی باید در مصرف میوههای استوایی احتیاط کنند؟
بیشتر افراد میتوانند میوههای استوایی را در حد متعادل مصرف کنند، اما چند نکته مهم وجود دارد:
بیماران کلیوی: استارفروت برای افراد دارای بیماری کلیوی میتواند خطرناک باشد و باید از آن اجتناب کنند. مقدار پتاسیم مناسب برای هر بیمار کلیوی نیز به وضعیت بیماری و توصیه پزشک بستگی دارد.
افراد دارای حساسیت: بعضی افراد پس از خوردن میوه خام دچار خارش دهان، تورم لب یا گلو و علائم حساسیت میشوند. افراد حساس به لاتکس نیز ممکن است به میوههایی مانند موز، آووکادو و پاپایا واکنش متقاطع نشان دهند.
کودکان خردسال: هستههای سخت، میوههای لغزنده و قطعات بزرگ میتوانند خطر خفگی داشته باشند. میوه باید متناسب با سن کودک خرد شود.
زنان باردار و افراد دارای ضعف ایمنی: بهتر است از میوه تازه شستهشده و سالم استفاده کنند و میوههای برشخوردهای را که مدت زیادی خارج از یخچال ماندهاند مصرف نکنند. FDA بر شستن میوه حتی پیش از پوست گرفتن تأکید میکند.
آیا میوههای استوایی در ایران پیدا میشوند؟
انبه، آناناس، موز، نارگیل و آووکادو در بسیاری از فروشگاهها پیدا میشوند. پاپایا، میوه اژدها، پشنفروت، رامبوتان، لیچی و منگوستین نیز ممکن است بهصورت فصلی یا در فروشگاههای میوه وارداتی عرضه شوند.
دسترسی به میوههایی مانند دوریان، سالاک، جابوتیکابا، ساپادیلا و میوه معجزهگر محدودتر است و ممکن است بیشتر بهصورت منجمد، خشکشده، پوره یا کنسروی فروخته شوند.
هنگام خرید محصولات وارداتی، سلامت بستهبندی، تاریخ مصرف، شرایط نگهداری و وجود شکر افزوده را بررسی کنید.
در پایان؛ کدام میوه استوایی را امتحان کنیم؟
برای شروع بهتر است سراغ میوههایی بروید که طعم آشناتر و روش مصرف سادهتری دارند. انبه، آناناس، پاپایا، میوه اژدها و لیچی معمولاً انتخابهای آسانتری هستند.
افرادی که طعمهای ترش و معطر را دوست دارند میتوانند پشنفروت، تمر هندی، گواوا یا استارفروت را امتحان کنند. ساپادیلا، مامی ساپوت و سیب شکری برای کسانی مناسباند که میوههای بسیار شیرین و نرم را ترجیح میدهند.
دوریان، سالاک، جکفروت و میوه معجزهگر تجربهای متفاوتتر ارائه میدهند. بااینحال، ظاهر عجیب یا قیمت بالا همیشه به معنی طعم بهتر یا ارزش غذایی بیشتر نیست. بهترین میوه، میوهای است که سالم، تازه، متناسب با سلیقه شما و بخشی از یک رژیم غذایی متنوع باشد.
سوالات متداول
معروفترین میوههای استوایی کداماند؟
موز، انبه، آناناس، نارگیل، پاپایا و آووکادو از شناختهشدهترین میوههای گرمسیری هستند.
عجیبترین میوه استوایی چیست؟
دوریان با بوی بسیار قوی، رامبوتان با پوست مودار، سالاک با پوست شبیه فلس مار، جابوتیکابا که روی تنه درخت رشد میکند و میوه معجزهگر که احساس مزه ترش را تغییر میدهد، از عجیبترین نمونهها هستند.
شیرینترین میوههای استوایی کداماند؟
ساپادیلا، سیب شکری، مامی ساپوت، جکفروت رسیده، انبه و دوریان معمولاً طعم شیرینتری دارند. میزان شیرینی به رقم و رسیدگی میوه نیز بستگی دارد.
کدام میوههای استوایی طعم ترش دارند؟
پشنفروت، تمر هندی، آسرولا، استارفروت، سورسوپ و بعضی انواع گواوا و کیوانو میتوانند طعمی ترش یا ترشوشیرین داشته باشند.
آیا پوست میوههای استوایی خوردنی است؟
پوست همه آنها خوراکی نیست. پوست گواوا و استارفروت معمولاً قابل مصرف است، اما پوست انبه، آناناس، دوریان، منگوستین، جکفروت، لیچی و رامبوتان معمولاً خورده نمیشود.
آیا هسته میوههای استوایی قابل خوردن است؟
بعضی هستهها مانند دانههای پشنفروت و پیتایا خوراکیاند. هستههای انبه، لیچی، رامبوتان، آووکادو، سیب شکری و سورسوپ نباید مانند گوشت میوه مصرف شوند. دانه جکفروت فقط پس از پخت قابل خوردن است.
آیا میوههای استوایی برای کودکان مناسباند؟
بیشتر آنها در صورت شستوشوی درست و آمادهسازی متناسب با سن کودک قابل استفادهاند. هستهها، قطعات سفت و میوههای لغزنده باید جدا یا به اندازه مناسب خرد شوند.
آیا میوه کامل بهتر از آبمیوه است؟
در بیشتر موارد، میوه کامل فیبر بیشتری دارد و سیرکنندهتر است. آبمیوه حتی بدون شکر افزوده، معمولاً فیبر کمتری از خود میوه دارد.
من رضا نعمتی هستم؛ نویسنده و دبیر محتوای سرگرمی در مجله دورجین. بیشتر درباره فیلم، سریال و موضوعات فرهنگی مینویسم و سعی میکنم اطلاعات هر مطلب را با منابع رسمی و معتبر بررسی کنم. هدفم این است که تازهترین جزئیات مربوط به آثار، بازیگران و زمان پخش را به شکلی ساده، دقیق و شفاف در اختیار شما قرار دهم.